تبليغاتX
سیاه مشق - موسیقی نواحی

نوروز تنها تر شد ..

 

aliakbar mehdipour

 

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و هشتم بهمن 1388ساعت 4:22  توسط مهدی حقیقی  | 

 

از اینجا دانلود کنید

+ نوشته شده در  شنبه بیست و دوم اردیبهشت 1386ساعت 21:37  توسط سیاه مشق  | 

 

                                          

  

                                                  * موسيقي شمال خراسان *

شمال خراسان مسكن اقوام مختلف از جمله كردها و ترك ها است . موسيقي اصلي اين منطقه موسيقي كردي ، موسوم به موسيقي كرمانجي است و مي توان آن را حدفاصل موسيقي تركمن و موسيقي شرق خراسان دانست . آميختگي ريشه هاي موسيقي تركمن و موسيقي كردي در اين منطقه ، بافت ملوديك زيبايي به وجود آورده كه شخصيتي ممتاز به آن بخشيده است . اين موسيقي به دو بخش آوازي و سازي تقسيم مي شود . در موسيقي آوازي معمولا نوازندگان دوتار همراه نواي ساز خود مي خوانند . موسيقي سازي بيشتر موسيقي پايكوبي است كه گاه از يك قُشمه و يك دايره ، گاه از سرنا (پيق) و دهل و گاه از كمانچه سه سيم و دهل دستي استفاده مي شود . يك قَرسه ، دو قَرسه ، شش قَرسه ، اناركي ، الله مزار از مهم ترين آهنگ ها ؛ و زهره و طاهر ، نوايي ، كوراوغلي ، گرايلي ، تجنيس ، شاه خطايي ، لو ، دُرنا و جعفرقلي از قطعات آوازي و حماسي اين منطقه است . داستان سرايان ، راويان و خوانندگان موسيقي اين منطقه ، بخشي ها و عاشق ها هستند و كار نوازندگي سرنا ، دهل ، قُشمه ، كمانچه ، دايره و نيز پايكوبي به عهده عاشق ها است .

+ نوشته شده در  چهارشنبه دهم اسفند 1384ساعت 16:10  توسط سرمست  | 

 

                              

درود خدمت همه عزیزان . چندی پیش امید عزیز قطعات نوایی ، مشق پلتان ، سرو خرامان رو زحمت کشیدند و قرار دادند . این قطعات ( به اضافه هزارگی و احمد جامی) نمونه ای از موسیقی نواحی تربت جام (موسیقی شرق و مرکز خراسان) هست که با دوتار حسین سمندری و صدای ابراهیم شریف زاده می باشد . حس نغمات برخاسته از پنجه این دهقان روستایی اهل خواف بی نظیر و غیر قابل توصیف هست .

...

برای استاد بزرگ حسین سمندری خوافی و حضرت آقای شریف زاده همراه سازش ، که هنوز هیچکدامشان را ندیده ام ، اماساز و آوازشان را شنیدم . از دوست با ذوق و ارجمندم مرتضی اخوان کاخکی سپاس که در سال جدید این عیدی عجیب را آورد . گویا استاد سمندری را برای ضبط سازش یک دوبار به خارج هم برده اند ، شنیدم یهودی منوهین نوازنده ی شهیر ویولن با آن شهرت جهانی و اوج هنر نوازندگی وقتی ساز استاد سمندری را می شنود می گوید من حاضرم تمام افتخارات جهانی ام را درموسیقی بدهم و در عوض بتوانم پنجه ی این مرد روستایی را داشته باشم و ازساز چنین نغمه هایی بیرون آورم . استاد سمندری دهقان ساده ای است درخواف خراسان ، سبزپری ، شترخجو ، سرحدی ، فریاد ، یارنازک ، پرش جل(جل نام مرغی است) ، مسجدنور ، شیخ احمد جام و ... همه نام های نغمه ها و آوازهایی است که نواخته وخوانده شده است . مرتضی می گفت سمندری وقتی دوتار می نواخت پنجه اش خونین شده بود ...

 

خون پاش  و نغمه ریز

.

.

.

قربان زخمه های تو ، خون پاش ونغمه ریز

« سبزی پری » است این که زنی ، یا « شترخجو » ؟

تو با دو سیم محشر کبری به پا کنی

شش تار خویش من شکنم (یا نه ؟ هان بگو)

از پنجه ی تو زخم جگر ، خون دل چکان

مضراب من برنجی و مومی است ، سیم مو

تو زیر آب می بری و می دهی به دشت

دارد شتر خجوی تو حکم شتر گلو

استاد بی نظیر ، حسین سمندری

پر از کدام چشمه و دریا کنی سبو ؟

. . .

تهران فروردین ۶۳ ، مهدی اخوان ثالث

***

نوایی ، مشق پلتان ، سرو خرامان

از اینجا دانلود کنید

هزارگی (جدید)

از اینجا دانلود کنید

احمد جامی (جدید)

از اینجا دانلود کنید

+ نوشته شده در  پنجشنبه چهارم اسفند 1384ساعت 2:57  توسط سرمست  | 

 

                             

موسيقي خراسان به دليل گستردگي جغرافيايي و پراكندگي قومي اين منطقه و تاريخ پر فراز ونشيب آن از تنوع بسيار چشم گيري برخوردار است . به همين دليل موسيقي خراسان را به دو بخش عمده تقسيم كرده اند .

* موسيقي شمال خراسان :

شامل شهرهاي بجنورد ، قوچان ، شيروان و درگز .

موسيقي شرق و مركز خراسان :

شامل شهرهاي تربت جام ، تايباد ، خواف ، نيشابور و سبزوار .

 

                               

موسيقي اين منطقه را بدون اغراق مي توان غني ترين گنجينه فرهنگ موسيقي در ميان مناطق مختلف ايران دانست . اين گنجينه غني به دليل ويژگي هايي كه برشمرديم چه از نظر مضامين و آوازها و چه از لحاظ خصايص ملودي ها برخلاف بسياري از مناطق ايران از وحدت سبك برخوردار نيست .

ادامه دارد... 

+ نوشته شده در  یکشنبه سی ام بهمن 1384ساعت 15:31  توسط سرمست  | 

استاد امیر حیاتی

متولد 1300 درصحنه و فرزند علی قلی حیاتی است.ایشان یکی از پرآوازه ترین نوازندگان تنبور و یکی از نامدارترین مداحان حضرت علی است.نواختن تنبور را از 12 سالگی نزد پدرخودآغاز نمود و سپس در خدمت سید نصرالدین جیحون آبادی مدت چندین سال به تکمیل آموخته های خود پرداخت.شخصیت او در عین سادگی،آمیزه ای از عشق و شور و جنون است و همین ویژگی ها باعث تفاوت عمده ی شیوه ی او در نواختن تنبور و خواندن آواز،در مقایسه با دیگراستادان تنبور شده است.

همین شوریدگی بود که باعث شد در جوانی 14 مرتبه به زیارت نجف اشرف برود.خاطرات او از این دوران بس شگفت و به یادماندنی است.پس از این دوران،بنا به تقاضای دوستانش به تهران آمد و اکنون ده ها سال است که در این شهر اقامت گزیده است.او با وجود اقامت طولانی در تهران و دوری از مراکز اصلی رواج موسیقی و مقام های تنبور،توانسته است نه تنها ارتباط عمیق خود را با موسیقی و مقام های زادگاهش حفظ نماید،بلکه بر بستر ذوق،ظرافت و شوریدگی خویش،شیوه ای منحصر به فرد را در اجراهای مقام های باستانی و حقانی تنبور از خود به یادگار گذارد.

بسیاری از نوازندگان برجسته ی تنبور،مستقیم یا غیر مستقیم از تجارب او بهره جسته اند.در سال 1339 به دعوت مسولان وقت رادیو ایران،آهنگ ماندگار"علی گویم،علی جویم"و چند آهنگ دیگر را اجرا و ضبط نمود.پخش اجراهای ایشان از رادیو،عامل مهمی در شناساندن تنبور به علاقه مندان خارج از منطقه ی کرمانشاهان بود.

شیوه ی نوازندگی و خوانندگی امیر حیاتی تا حد زیادی با استادان دیگر تنبور متفاوت است.وی شیوه و پنجه ای سحرانگیز دارد.روش"مضراب کاری"او نیز با استادان دیگر تنبور متفاوت است.زمانبندی میان جمله های موسیقی،مکث ها،تلفیق شعر و موسیقی و طمانینه ی خاصی که در اجراهای او وجود دارد،مخصوصا صدای ویژه ای که او از تنبور بیرون می آورد،از او یک استاد صاحب سبک و منحصر به فرد ساخته است.

تنبور خاص او که به "نداء الحق" موسوم است،کاسه ی طنینی به مراتب بزرگ تر از سایر تنبورها دارد.امیر حیاتی در سرودن شعرهای کردی و فارسی نیز بسیار صاحب ذوق است.

روحش شاد

 

*طرز(موسیقی کرمانشاهان-صحنه)

تنبور و آوار مرحوم امیر حیاتی

از اینجا دانلود کنید

 

***************

 

فردا مقابل تالار وحدت برگزار می شود
مراسم تشییع پیکر درویش امیر حیاتی

 

به گزارش سایت خانه موسیقی،مراسم تشییع پیکردرویش امير حياتي تنبور نواز صاحب سبک کرمانشاهي فردا ساعت10صبح مقابل تالار وحدت تهران برگزار می شود.

درويش امير حياتي نوازنده برجسته تنبور و مقام خوان منطقه غرب کشور در سال 1300 در صحنه کرمانشاهان ديده به جهان گشود. اين نوازنده برجسته تنبور از 12 سالگي نزد پدر خود عليقلي حياتي ساززدن را آموخت .
او نزد سيدنصرت الدين جيحون آبادي مقام هاي باستاني تنبور را فراگرفت .  حیاتی در اوایل دهه 40به راديو رفت و با تنبورش آهنگ ماندگار " علي گويم علي جويم " را خواند و نواخت .
شيوه نواختن تنبور حياتي منحصربه خودش بود . بي شک بسياري از نوازندگان برجسته تنبور کشور در نيم قرن گذشته ازجمله زنده یاد سید خلیل عالی نژاد، از شيوه نوازندگي حياتي بهره جسته اند .

 از حياتي در اواخر دهه هفتاد محمدرضا درويشي در تالارانديشه تجليل کرد . زنده ياد امير حياتي دوشنبه 24 بهمن ماه در سن 84 سالگي دارفاني را وداع گفت .

 

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هفتم بهمن 1384ساعت 0:46  توسط سیاه مشق  | 

 

                                                 

 

با سلام و درود خدمت همه عزيزان...قسمت قبل مربوط به موسيقي نواحي مقدمه اي مختصر بود كه در اين قسمت به ادامه آن مي پردازيم . قبل از شروع ذكر اين نكته را لازم می دانم ، به دليل اهميت بسيار بالا و نقش حياتي و غير قابل انكار اين بحث در هر قسمت به صورت خيلي كوتاه به مطالب مي پردازيم تا همه دوستان ، با هر نوع سطح آگاهي ، حوصله خواندن مطالب را كه با زباني بسيار روان مطرح خواهد شد داشته باشند و از طرح مطالب به شكل خسته كننده و طولاني پرهيز مي كنيم ، در اين قسمت هم با رجوع به هشت بهشت(حسين حميدي،نشر ماهور) ، با مطلبي كوتاه به اين بحث ادامه مي دهيم ، با اميد به اين كه مورد استقبال و استفاده ياران قرار بگيرد .

بخشي ها و يا عاشق ها
يكي از ويژگي هاي مشترك موسيقي نواحي در ايران ، حضور عاشق ها و يا بخشي ها در اين موسيقي است . اين هنرمندان كه به جرات مي توان آن ها را استادان مسلم اين نوع موسيقي دانست ، خالق بسياري از آثار موسيقي نواحي هستند . آن ها با اين كه از دانش موسيقي بي بهره اند ، حس و گوش موسيقايي قوي دارند و به طور بداهه و در مناسبت هاي خاص ، شعر مي گويند ، آهنگ مي سازند و با صدا و ساز خود اين ترانه ها را مي خوانند و مي نوازند . اين هنرمندان را مردم به اين دليل ‹‹عاشق›› يا ‹‹بخشي›› ناميده اند كه معتقدند آن ها عاشق خداوند هستند و خداوند استعداد شگرفي به آنان بخشيده و در سايه اين بخشش است كه مي توانند چنين پرشور و بي قرار بخوانند و بنوازند .

موسيقي نواحي ايران يا هر منطقه دنيا اصولا جنبه كاربردي دارد و نمي توان به آن صورت در سالن كنسرت اجرا كرد . مثلا عروسي يكي از موارد مهم كاربرد اين موسيقي در مناطق مختلف ايران است . موارد ديگري را نيز مي توان به اين ترتيب نام برد : مراسم كشتي ، مراسم عزاداري ، چوپاني ، لالايي ، مراسم درمان بيمار : مثل مراسم نوبان و زار ، مراسم ذكر دراويش و مراسم رقص دسته جمعي كه از مهم ترين انواع موسيقي كاربردي محسوب مي شوند .

 با تشکر

 سرمست                

+ نوشته شده در  دوشنبه هفدهم بهمن 1384ساعت 1:24  توسط سرمست  | 

                                       

                                                              

       

با سلام و درود خدمت ياران و همراهان گرامي

درا ين بخش كه با عنوان موسيقي نواحي مي باشد ، قصد داريم تا با رجوع به منابع معتبر از جمله "مقدمه اي بر شناخت موسيقي نواحي ايران ، محمدرضا درويشي" ، "هفت اورنگ ، بهمن بوستان و محمدرضا درويشي" ، "هشت بهشت ، حسين حميدي" و ... به نوعي از موسيقي كه در سرزمينمان با نام هاي محلي ، مقامي و فولكلور نيز شناخته شده است بپردازيم . محمدرضا درويشي از برجسته ترين محققان موسيقي و به خصوص اين نوع موسيقي ، نام موسيقي نواحي را برگزيده تر دانسته كه ذكر علت و دلايل انتخاب اين نام در اين دفتر نمي گنجد .

موسيقي نواحي ، آئينه تمام نماي شيوه زندگي مردمان ، كه از مناطق مختلف كشورمان سرچشمه مي گيرد ، سرشار از احساسات ناب بوده و همگي نمايانگر عواطف و باورهاي ايشان مي باشد . اين نوع موسيقي منبع الهام موسيقيدانان و آهنگسازان سراسر دنيا (هر كشور مختص به خود) بوده كه راويان آن ، عاشيق ها و بخشي ها و ... ، هنرمندان گمنامي بوده اند كه آن را به صورت سينه به سينه در گذر سده ها حفظ كرده اند و هم اكنون به دست ما رسيده است . اين چشمه زلال و فياض نغمه ها ، آوازها و ترانه ها در خلق آثار بزرگ موسيقي همواره دخيل بوده است . و به قول زنده ياد روح الله خالقي : ‹‹ يكي از منابع ذي قيمت موسيقي هر كشور آهنگ ها و نغمات و ترانه هايي است كه در نقاط مختلف آن مملكت خاصه در دهات و قصبات دور از شهر به وسيله مردم روستايي و ده نشين خوانده مي شود و چون اين موسيقي كم تر تحت تاثير افكار مردم شهرنشين واقع شده است ، طبيعي تر و به موسيقي حقيقي و اصلي و قديمي آن كشور بيشتر نزديك است . ››

                                   

طبق تقسيم بندي كه محقق ارجمند "حسين حميدي" براي اين موسيقي وسيع ومتنوع انجام مي دهد ، هشت منطقه جغرافيايي براي موسيقي نواحي ايران مورد توجه مي باشد كه اين هشت منطقه عبارتند از :

1. منطقه موسيقي آذربايجان

2. منطقه موسيقي تركمن

3. منطقه موسيقي خراسان

4. منطقه موسيقي سيستان و بلوچستان

5. منطقه موسيقي لرستان ، بختياري و فارس

6. منطقه موسيقي سواحل جنوب ايران

7. منطقه موسيقي كردستان

8. منطقه موسيقي گيلان و تالش

در هريك از اين مناطق ، موسيقي به صورت آوازي و سازي در مراسم خاصي اجرا مي شود و بيشتر نغمه ها ، ترانه ها و يا رقص ها پديد آورنده شناخته شده اي ندارند . شعر ترانه ها بيشتر در وصف قهرمانان محلي ، دلدادگان شوريده و زندگي روستايي است .

  درود بر همه عاشقان

  با تشکر

   سرمست           

+ نوشته شده در  جمعه هفتم بهمن 1384ساعت 20:10  توسط سرمست  |